MLSS در فاضلاب چیست و اندازه‌گیری آن چگونه است؟

MLSS در فاضلاب چیست؟ در تصفیه فاضلاب به روش لجن فعال، یکی از کلیدی‌ترین پارامترهای کنترلی، غلظت سوسپانسیون جامدات در مخلوط لجن و مایع است. دانستن این عدد کمک می‌کند تا بتوان پارامترهایی مانند اکسیژن‌دهی و نرخ برگشت لجن (RAS) را به‌ صورت علمی تنظیم نمود. در این مقاله‌ هرآنچه باید درباره‌ MLSS در فاضلاب بدانید به‌ صورت مرحله ‌به‌ مرحله توضیح داده شده است. برای تصفیه فاضلاب صنعتی، خانگی و بیمارستانی به روش اصولی با مهندسین صنعت آب زارعان تماس بگیرید.

تماس با ما: 09100910940

تعریف MLSS و کاربرد آن در تصفیه فاضلاب

MLSS به معنای مقدار کل جامدات معلق موجود در مخلوط لجن و آبِ حوض هوادهی است. ترکیبی از ذرات زیستی و غیرآلی که بر حسب mg/L یا g/L بیان می‌شود. این عدد در بهره‌برداری سیستم لجن فعال کاربرد دارد. زیرا با دانستن MLSS می‌توانید نسبت بار آلی به زیست‌ توده (F/M) و سن لجن (SRT) را درست تنظیم کنید. همچنین:

• میزان هوادهی را بهینه کنید.
• نرخ‌های بازگشت لجن (RAS) و دفع لجن مازاد (WAS) را تنظیم کنید. به نحوی که که نه زیست ‌توده کم بیاید و نه بیش از حد جمع شود.

اگر MLSS در فاضلاب خیلی پایین باشد، توده میکروبی کافی ندارید. در نتیجه حذف BOD افت کرده و نیتریفیکاسیون ناپایدار می‌گردد. از طرفی اگر MLSS خیلی بالا برود، مخلوط لزج شده و انتقال اکسیژن و کارایی دمنده‌ها پایین می‌آید. بنابراین SVI بالا می‌رود و ته‌نشینی سخت می‌شود.

تفاوت MLSS با MLVSS و TSS چیست؟

TSS به معنای کل جامدات معلق هر نمونه آبی، از ورودی خام تا پساب خروجی می‌باشد. واحد این پارامتر mg/L است و با روش وزنی شامل:

• فیلتراسیون
• خشک ‌کردن در 103–105°C
• توزین

اندازه‌گیری می‌گردد. این پارامتر از ذرات آلی و غیرآلی تشکیل شده و در واقع همان MLSS است. با این تفاوت که بطور خاص روی مخلوط لجن حوض هوادهی سنجیده می‌شود. بنابراین MLSS شاخص بهره‌برداری بیولوژیکی بوده و برای:

• تنظیم هوادهی
• برگشت لجن (RAS)
• دفع لجن مازاد (WAS)
• پایش سن لجن

کاربرد دارد. MLVSS نیز بخش فرار و آلی از MLSS در فاضلاب می‌باشد که پس از سوزاندن باقی نمی‌ماند. این عدد نماینده نزدیک‌تری از زیست‌ توده فعال میکروبی بوده و برای محاسبات دقیق F/M و SRT ترجیح داده می‌شود. معمولاً MLVSS حدود 70–80٪ MLSS است.

روش استاندارد اندازه‌گیری MLSS در فاضلاب

در این بخش به صورت مرحله به مرحله، اندازه‌گیری استاندارد این پارامتر مهم در فاضلاب را شرح می‌دهیم:

تجهیزات و مواد لازم

برای سنجش دقیق MLSS در فاضلاب به مجموعه‌ای از ابزارهای ساده اما کالیبره نیاز داریم. یک ترازوی تحلیلی با دقت حداقل ۰٫۱ میلی‌گرم برای توزین فیلتر و رسوب ضروری است. فیلتر الیاف شیشه‌ای مانند GF/C با تخلخل مؤثر حدود ۱٫۲ تا ۱٫۵ میکرون یا بوته گوچ برای جمع ‌آوری جامدات به‌ کار می‌رود. دستگاه فیلتراسیون خلأ به همراه ارلن و قیف نیز سرعت و یکنواختی صاف‌ سازی را تضمین می‌کند. برای خشک‌ کردن رسوب تا وزن ثابت هم آون ۱۰۳ تا ۱۰۵ درجه و برای جلوگیری از جذب رطوبت، دسیکاتور مورد نیاز می‌باشد. علاوه بر آن:

• انبرک غیرآلوده
• دماسنج کالیبره
• ظروف نمونه تمیز
• زمان ‌سنج

نیز به کنترل کیفیت و تکرارپذیری نتایج کمک می‌کنند. همه این تجهیزات باید تمیز و برچسب‌ خورده باشند و طبق برنامه نگهداری شوند.

آماده ‌سازی فیلتر

پیش از اندازه‌گیری MLSS در فاضلاب باید فیلتر را داخل آون ۱۰۳ تا ۱۰۵ درجه حداقل یک ساعت خشک کرد. این کار کمک می‌کند تا رطوبت و مواد فرار اولیه حذف شوند. سپس آن را در دسیکاتور بگذارید تا به دمای محیط برسد و از جذب مجدد بخار آب جلوگیری گردد. فیلتر سرد شده را با انبرک تمیز برداشته و وزن اولیه آن را (W1) را با ترازو ثبت نمایید. از لمس‌ کردن فیلتر با دست و تماس آن با گرد و غبار و جریان هوا جلوگیری نمایید. این عوامل به‌ سادگی میلی‌ گرم‌ها خطا ایجاد می‌کنند. فیلترهای آماده را در ظرف دربسته یا قاب فیلتر، داخل دسیکاتور نگه دارید.

انتخاب حجم نمونه

هدف از انتخاب حجم، رسیدن به جرم رسوب در حدود ۲٫۵ تا ۲۰۰ میلی ‌گرم پس از خشک ‌کردن می‌باشد. چون در این بازه خطای نسبی کم خواهد بود. اگر MLSS در فاضلاب حدود سه هزار میلی‌گرم بر لیتر باشد، معمولا پنجاه تا صد میلی ‌لیتر نمونه کافی است. ابتدا نمونه حوض هوادهی را به‌ آرامی هم بزنید تا یکدست شود و فلاک‌ها خرد نشوند. از ایجاد کف و حباب نیز خودداری شود زیرا روی مشاهدات و نتیاج اثر می‌گذارد. در MLSSهای خیلی بالا، حجم را کاهش دهید یا رقیق‌ سازی با آب مقطر انجام دهید. توجه داشته باشید که ضریب رقیق ‌سازی به دقت ثبت گردد.

فیلتراسیون و شستشو

فیلتر وزن‌ شده را در قیف قرار دهید و پیش از شروع، با چند قطره آب مقطر مرطوب کنید. این کار کمک می‌کند فیلتر به بستر بچسبد و کانال‌کشی رخ ندهد. حجم مشخصی از نمونه را با خلأ یکنواخت کرده و از مکش بیش از حد که باعث عبور ذرات ریز می‌شود اجتناب نمایید. دیواره قیف و ارلن را با مقدار کمی آب مقطر بشویید تا تمام ذرات روی فیلتر بنشینند. شستشو باید به ‌اندازه‌ای باشد که املاح محلول حذف شود. البته افراط در شستشو می‌تواند MLSS در فاضلاب را کمتر از واقع نشان دهد.

خشک‌ کردن و توزین

فیلترِ حاوی رسوب را در آون ۱۰۳ تا ۱۰۵ درجه حداقل یک ساعت خشک کنید. با این عمل آب آزاد و جذب ‌شده خارج می‌گردد. سپس فیلتر را فورا به دسیکاتور منتقل و تا رسیدن به دمای محیط صبر کنید. توزین داغ یا مرطوب باعث نوسان وزن می‌شود. با انبرک فیلتر را روی کفه تمیز ترازو بگذارید و وزن نهایی (W2) را ثبت نمایید. چرخه خشک‌ کردن (سرد کردن) توزین را تکرار کنید تا به وزن ثابت برسید. به نحوی که اختلاف دو وزن متوالی کمتر از حدود نیم میلی‌گرم باشد.

کلام آخر

MLSS در فاضلاب نشان‌ دهنده کل جامدات معلق در مخلوط لجن می‌باشد و با MLVSS (بخش زیست‌ توده) تکمیل می‌شود. با اندازه‌گیری وزنی استاندارد MLSS و کنترل کیفیت دقیق، اعداد قابل اعتمادی خواهید داشت. پایش منظم این فاکتور به ‌عنوان شاخص ته‌نشینی، مکمل تصمیم ‌گیری‌های مهم تصفیه فاضلاب است. برای اندازه‌گیری پارامترهای فاضلاب و تصفیه آن با مهندسین صنعت آب زارعان تماس بگیرید. این شرکت همچنین ارائه دهنده انواع پکیج تصفیه فاضلاب می‌باشد.